ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ວັນທີ 25 ເດືອນພະຈິກ​ ປີ 2020 ກອງປະຊຸມລະດັບສູງ​ການຈິນຕະນາການຄືນໃໝ່ກ່ຽວກັບຄົນລາວລຸ້ນປີ 2030 ​ເພື່ອສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນເດັກ​ໂລກ, ຊຶ່ງເປັນງານສະເຫຼີມ ສະຫຼອງໃນທົ່ວໂລກ ໃນວັນທີ 20 ເດືອນພະຈິກ 2020 ໃຫ້ກຽດເປັນປະທານໂດຍ ທ່ານ ນາງ ດຣ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ​, ປະທານສະຫາພັນເເມ່ຍິງລາວ ເເລະ ຮອງປະທານຄະນະກໍາມາທິການແຫ່ງຊາດ ເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າຂອງແມ່ຍິງ,​ ແມ່-​ເດັກ (ຄຊກມດ​);​ ທ່ານ ນາງ ຊາຣາ ເຊັກເກັນເນສ໌, ຜູ້ປະສານງານ​ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ;​ ທ່ານ ນາງ ດຣ. ເພຍ ເຣເບວໂຣ ບຣີດໂຕ​ ຜູ້ຕາງໜ້າອົງການຢູນິເຊັບ ປະຈຳ ສປປ ລາວ;​​ ບັນດາຮອງເຈົ້າແຂວງຈາກ 18 ແຂວງ, ຜູ້ຕາງໜ້າ​ພາກ​ເອກະຊົນ, ອົງການ NGOs ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ​ (CSOs), ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາ ແລະ ເດັກ ຫົວຂໍ້ກອງປະຊຸມໃນຄັ້ງນີ້ແມ່ນ: ການ​ຈິນຕະນາການ​ໃໝ່ກ່ຽວກັບປະເທດ ໃນຍຸກ​ພະຍາດໂຄວິດ-19​ ບັນດາພາກ ສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງທີ່ໄດ້ເຊັນຄຳມຸ່ງໝັ້ນ​ໃນປີກາຍນີ້ເນື່ອງໃນໂອກາດວັນຄົບຮອບ 30 ປີ ຂອງສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິເດັກ (CRC@30) ໄດ້ລວບລວມເອົາ​​ຄວາມຄືບໜ້າຈົນ​ຮອດປະຈຸບັນນີ້ ແລະ ໄດ້ວິເຄາະສິ່ງທ້າທາຍທີ່ມີຢູ່ໃນໂລກ ຫຼັງ​ການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດ.

ພະຍາດໂຄວິດ-19 ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນວິກິດການ​ດ້ານສາທາລະນະສຸກເທົ່ານັ້ນ​ ມັນຍັງເປັນ​ຜົນກະທົບໃນທຸກຂະແໜງການອີກດ້ວຍ ໃນບົດກ່າວເປີດຂອງ ທ່ານ ນາງ ດຣ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ພວກເຮົາພວມ​ປະສົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ​ດ້ານສັງຄົມ ແລະ ດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະສູນເສຍຄວາມຄືບ​ໜ້າເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ (SDGs) ໂຮງຮຽນຂອງພວກເຮົ​າ​ຖືກປິດລົງ ຊຶ່ງມີຜົນກະທົບຕໍ່​ເສັ້້ນ​ທາງການຮຽນຮູ້ຂອງບັນດານັກຮຽນຂອງພວກເຮົາ ນອກ​ນັ້ນການລົບກວນໃນຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງ ແລະ ໂຄງລ່າງພື້ນຖານການໃຫ້ວັກຊີນກັນພະຍາດ​ ເຮັດໃຫ້ເດັກມີຄວາມສ່ຽງ ຍ້ອນວ່າອັດຕາກວມຂອງການໃຫ້ວັກຊີນກັນ​ພະຍາດ​ຫຼຸດລົງ ແລະ ຍິ່ງໄປກ່ວານັ້ນ​ການເຄື່ອນໄຫວໄປມາ​ຂອງພະນັກງານແຖວໜ້າກໍ່ຖືກຈຳກັດ ເຮັດໃຫ້ເປັນ​ການລົບກວນຕໍ່ການໃຫ້​ບໍລິການ​ໃນຊຸມຊົນ. ປະຈຸບັນນີ້​, ພວກເຮົາມີໂອກາດເພື່ອຈິນຕະນາການ​ຄືນໃໝ່ກ່ຽວກັບປະເທດລາວ ທີ່ພວກເຮົາຢາກ​ໃຫ້ເປັນ ເພື່ອ​ລູກ​ຫຼານ​ຂອງພວກເຮົາ ແລະ ຢືນຢັນຄວາມມຸ່ງ​ໝັ້ນ​ຂອງພວກເຮົາເອງ​ໃນການປັບປຸງຊີວິດຂອງພວກເດັກ​ ເພາະວ່າຜົນສຳເລັດສໍາລັບເດັກ​ ແມ່ນມີຄວາມສ່ຽງວ່າ​ຈະບໍ່ສາມາດ​ປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດແລ້ວ​ ບັນດາຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາ​​ວ່າຈະສະໜັບສະໜູນການສືບຕໍ່ພັດທະນາແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນມະນຸດຂອງລາວ ດ້ວຍ​ການຫຼຸດຜ່ອນອັດຕາສ່ວນຂອງເດັກທີ່ມີຄວາມຂາດເຂີນໃນຫຼາຍດ້ານລົງ​ເຄິ່ງໜຶ່ງ ໃນປີ 2030 ແລະ ເຮັດໃຫ້ການລົງທືນໃສ່​ເດັກ​, ເຍົາວະຊົນ​ ແລະ ໄວໜຸ່ມ ເປັນ​ບູລິມະສິດທີ່ສຳຄັນ ໂດຍສະເພາະໃນສະພາບການປັດຈຸບັນຂອງການ​ແຜ່ລະ​ບາດຂອງພະຍາດ ໂຄວິດ-19.

ທ່ານ ອາລຸນແກ້ວ ກິດຕິຄຸນ​ ລັດຖະມົນຕີປະຈຳສຳນັກງານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ເປັນຮອງປະທານຄະນະກໍາມາທິການແຫ່ງຊາດເພື່ອຄວາມກ້າວໜ້າຂອງແມ່ຍິງ,​ ແມ່-​ເດັກ (ຄຊກມດ​) ກ່າວວ່າ: “ເດັກກຳລັງ​ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການແຜ່ລະບາດ ຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19  ກໍ່ຍ້ອນມາຈາກ​ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບທີ່ເຮັດໃຫ້ການແຜ່​ລະບາດຂອງພະຍາດເພີ່ມຂຶ້ນເປັນທະວີຄູນ​ ສິ່ງນີ້ໄດ້ກາຍເປັນສີ່ງທີ່ເລັ່ງລັດຮີບ​ດ່ວນໃນການພັດທະນາແຫຼ່ງທຶນມະນຸດຂອງລາວ ດ້ວຍ​ການບັນລຸເຖິງເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍື່ນຍົງ SDG1 ແລະ ເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊາດ ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ເອົາວິໄສທັດ ປີ 2030 ປະກອບເຂົ້າໃນແຜນ​ປະຕິບັດຕົວຈິງທີ່ກະຈາຍໄປທົ່ວທຸກແຂວງ ໂດຍມີ​ບັນດາຮອງເຈົ້າແຂວງຈະ​ສ້າງແຜນປະຕິບັດງານທີ່ຈະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນ​ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກຂອງເດັກ ໃນທຸກ​ແຂວງ​”.

ຕໍ່​ບັນຫານີ້ບັນດາຮອງເຈົ້າແຂວງ ທັງ 18 ທ່ານ ໄດ້ນຳສະເໜີແຜນການຂອງຕົນ​ ເພື່ອຊຸກຍູ້ສິດທິເດັກໃນຂັ້ນ​ແຂວງ ທ່ານ ອຸ່ນຫຼ້າ ໄຊຍະສິດ ຮອງເຈົ້າແຂວງແຂວງອັດຕະປືກ່າວວ່າ: “ພະຍາດໂຄວິດ-19 ​ເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ທີ່ສຳຄັນ ພວກເຮົາໄດ້ວາງແຜນການເພື່ອ​ປັບປຸງນໍ້າ, ສຸຂະອະນາໄມ ແລະ ສຸຂາພິບານ​ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ໃນຊຸມຊົນ ໂດຍມີການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບວິທີປ້ອງກັນພໍ່ແມ່, ຄູສອນ ແລະ ນັກຮຽນທຸກຄົນຈາກໄວຣັດ ພວກເຮົາຍັງຈະສ້າງສະຖານທີ່ແບບ​ເປັນມິດກັບຊາວ​ໜຸ່ມໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ວາງແຜນການເພື່ອ​ໃຫ້ນັກຮຽນມີປື້ມອ່ານໃຫ້ບັນລຸເຖິງ​ 95% ການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ ແລະ ການຝຶກອົບຮົມວິຊາຊີບແມ່ນພາກສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຂອງແຜນການສຶກສາຂອງພວກເຮົາ ແລະ ຈະຮັບ ປະກັນວ່າການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຫຼັກສູດການຮຽນ-ການສອນ​”.​

ທ່ານ ນາງ ດຣ. ປີອາ ເຣເບໂຣ ບຣີໂຕ​ ຜູ້ຕາງໜ້າ ອົງການຢູນິເຊັບ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອ​ພວກເຮົາກ້າວເຂົ້າສູ່ໂລກຫຼັງຈາກການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດ​, ໃນວຽກງານ​ການພັດທະນາ​ຈະມີການແຂ່ງຂັນກັນດ້ານບູລິມະສິດ ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດລືມໄດ້ວ່າ ພະຍາດໂຄວິດ-19 ແມ່ນວິກິດການດ້ານສິດທິເດັກ, ສະນັ້ນວາລະຂອງເດັກ ຕ້ອງຢູ່ໃນອັນດັບທີ່ 1 ​ໃນບັນດາບູລິມະສິດຂອງ​ປະເທດ ຕ້ອງ​ຮັບຟັງເດັກ​ ແລະ ໄວ​ໜຸ່ມ ແລະ ເຮັດວຽກຮ່ວມກັບພວກເຂົາ ເພື່ອອອກແບບອະນາຄົດທີ່ດີກວ່າ.” ທ່ານນາງ ບຣີດໂຕ ຍັງກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ: “ເພື່ອສະໜັບສະ ໜູນລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ອົງການຢູນິເຊັບຈະສຸມໃສ່ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ລະບົບຕ່າງໆ ໂດຍສະເພາະການປົກຄອງຂັ້ນແຂວງ ແລະ ຂັ້ນເມືອງ; ການສ້າງໃຫ້ມີຄວາມຕ້ອງການ, ການປ່ຽນແປງພຶດຕິກຳ ແລະ ການປະຕິບັດຕົວຈິງ ແລະ ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງດ້ານ​ນະໂຍບາຍ ແລະ ການ​ຂະຫຍາຍການເປັນຄູ່ຮ່ວມງານ​”​.

ໃນບົດກ່າວປາໄສຂອງ ທ່ານ ນາງ ຊາຣາ ເຊັກເກັນເນສ໌​ ຜູ້ປະສານງານ​ປະຈຳປະເທດ​ຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້​ກ່າວເຖິງຄວາມຈຳເປັນຂອງການເນັ້ນໜັກການລົງທືນ ໃນ ຄົນລາວລຸ້ນປີ 2030​: “ການລົງທຶນໃນການສົ່ງເສີມການສຶກສາທີ່ມີຄຸນນະພາບ, ເລີ່ມຕັ້ງເເຕ່ເດັກອາຍຸນ້ອຍຂຶ້ນໄປການລົງທຶນໃນການບໍລິການທາງດ້ານສຸຂະພາບ ແລະ ໂພຊະນາການໃນຂັ້ນເບື້ອງຕົ້ນ ເເລະ ການລົງທຶນໃນການພັດທະນາທັກສະ ເເລະ ຄວາມສາມາດເເມ່ນມີຄວາມສຳຄັນເປັນຢ່າງສູງໃນການນຳໃຊ້ການປ່ຽນແປງທາງດ້ານປະຊາກອນໃຫ້ເກີດໝາກຜົນເພື່ອປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາເເບບຍືນຍົງ.”

​ພະນະທ່ານ ນາງ ອີນາ ມາຣຊີອູລີໂອນີເຕ​ ເອກອັກຄະລັດຖະທູດສະຫະພາບເອີຣົບປະຈຳ ສປປ ລາວ ກ່າວໃນນາມຕາງໜ້າຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາ​ໄດ້ເນັ້ນໜັກວ່າ: “ສະຫະພາບເອີຣົບມີຄວາມຍິນດີທີ່ໄດ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການຈິນຕະນາການຄືນໃໝ່ ກ່ຽວກັບຄົນລາວລຸ້ນປີ 2030 ເດັກທຸກຄົນມີສິດທິໃນການໄດ້ຮັບການສຶກສາ, ການປົກປ້ອງ ເເລະ ການມີສຸຂະ ພາບ ແລະ ໂພຊະນາການທີ່ດີ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຮົາກຳລັງຄົ້ນຄິດເຖິງແຫຼ່ງທຶນມະນຸດໃນອະນາຄົດ ພາຍຫຼັງການແຜ່ລະບາດຂອງໂລກພະຍາດ ໂຄວິດ-19 ສະຫະພາບເອີຣົບຫວັງວ່າຈະໄດ້ມີການຮ່ວມມືທີ່ແໜັ້ນແຟ້ນຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ ເເຫ່ງ ສປປ ລາວ ພາຍໃຕ້ກອບຂອງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ຄັ້ງທີ 9”.  

ຕະຫຼອດປີທີ່ຜ່ານມາ ຄຊກມດ ແລະ ອົງການຢູນິເຊັບ​ໄດ້ພົບກັບ CSOs ເພື່ອປະເມີນຄວາມຄືບໜ້າໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕາມຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ​ ແລະ ເຂົ້າໃຈເຖິງສິ່ງທ້າທາຍຕ່າງໆ ໂດຍ​ເປັນຕົວແທນຂອງ CSOs, ອົງການ ChildFund ໄດ້ເວົ້າເຖິງ​ຄວາມສຳຄັນຂອງການຮັບຟັງເດັກຕະຫຼອດຂັ້ນຕອນ. ທ່ານ ບີຈູ ອາບຣາຮາມ ຜູ້ຕາງໜ້າລະດັບປະເທດ, ອົງການ ChildFund ປະຈຳລາວກ່າວວ່າ: “ອົງການ ChildFund ໃນລາວ ແລະ CSOs ພະຍາຍາມເພື່ອໃຫ້​ສິດທິ​ເດັກ​ປະກົດຜົນເປັນຈິງ ແລະ ມີຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ສະຫວັດດີພາບໂດຍລວມ​ຂອງພວກເຂົາໃນດ້ານການສຶກສາ, ສາທາລະນະສຸກ​, ການປົກປ້ອງເດັກ, ການມີສ່ວນຮ່ວມ ແລະ ດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ. ພວກເຮົາເຊື່ອວ່າເດັກ​ໃນລາວແມ່ນຜູ້ຂັບເຄື່ອນການປ່ຽນ ແປງ ແລະ ​ເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ພວກເຮົາຄວນລວມເອົາພວກເຂົາເຂົ້າໃນຂັ້ນຕອນການຕັດສິນໃຈ, ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ ແລະ ຈະເປັນຄູ່ງານ​ກັບພວກເຂົາ ເພື່ອຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂ”.

ທ່ານ ວັນທອງ ສິດທິກຸນ ຮອງປະທານສະພາການຄ້າ ແລະ ອຸດສາຫະກຳແຫ່ງຊາດ ໃນນາມຕາງໜ້າບັນດາບໍລິສັດທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນຄຳໝັ້ນສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນປີກາຍນີ້​ ໄດ້ຕໍ່ອາຍຸ​ຄຳໝັ້ນສັນຍາຄືນໃໝ່ ໃນປະເດັນຂອງ​ເດັກ​ “ສະພາການຄ້າ ແລະ ອຸດສາຫະກຳແຫ່ງຊາດລາວ ໃນການເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ອົງການຈັດຕັ້ງພາກເອກະຊົນ ແລະ ຜູ້ໃຊ້ແຮງງານ ຈະສືບຕໍ່ຜັນຂະຫຍາຍວຽກງານຮ່ວມກັບ ລັດຖະບານ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານ ເພື່ອນຳເອົາການປົກປ້ອງສິດທິຂອງເດັກເຂົ້າໃນກົດລະບຽບທາງວິໄນ ແລະ ຈະໝຸ້ງໝັ້ນໃນການສ້າງໂອກາດໃນການເຮັດວຽກທີ່ດີໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມ ທີ່ຢູ່ໃນເກນອາຍຸເຮັດວຽກ ການພັດທະນານະໂຍບາຍ ແລະ ການປະຕິບັດທີ່ເປັນມິດຕໍ່ຄອບຄົວໃນສະຖານທີ່ເຮັດວຽກ ແລະ ການນຳໃຊ້ການຕະຫຼາດ ແລະ ການໂຄສະນາທີ່ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຕໍ່ສິດທິຂອງເດັກນັ້ນ ຍັງແມ່ນຂົງເຂດທີ່ຕ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ ເພື່ອທີ່ຈະກ້າວໄປຂ້າງໜ້າໃນການປະຕິບັດຄວາມໝາຍໝັ້ນ”.

ບັນດາຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມໄດ້ຕົກລົງເຫັນດີວ່າຈະ ຕິດຕາມຄວາມຄືບໜ້າຢ່າງໃກ້ຊິດ ແລະ ປະເມີນຜົນກະທົບຂອງການລະບາດຂອງພະຍາດ​ໃນຂົງເຂດວຽກງານ ນອກ​ນັ້ນບັນດາພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ຕົກລົງເຫັນດີທີ່ຈະລາຍງານຄືນເປັນປະຈຳປີ ຊຶ່ງກົງກັບວັນສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນເດັກ​ໂລກໃນວັນທີ 20 ເດືອນພະຈິກ 2020.​