ຂ່າວຫຼອກລວງແມ່ນຂ່າວທີ່ປະກອບດ້ວຍຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ບໍ່ມີມູນຄວາມຈີງ ເຊິ່ງປະກອບມີການສົ່ງຕໍ່ຄວາມຮຸນແຮງຂອງໂຄງສ້າງ ກໍ່ໃຫ້ເກີດການລ່ວງລະເມີດທາງອິນເຕີເນັດ ເປັນເຄື່ອງມືທາງດ້ານການເມືອງ ການສ້າງຄຳເວົ້າທີ່ກຽດຊັງ ແລະ ສຽດສີ ພ້ອມທັງໂຄສະນາເກີນຂອບເຂດ ສົ່ງຕໍ່ຄວາມເຊື່ອທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຈຳນວນຂໍ້ມູນທີ່ມະຫາສານທີ່ເກີດຂື້ນໃນທຸກໆ ວິນາທີປະກົດການຂ່າວທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຫຼອກລວງ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການເຜີຍແຜ່ຂ່າວປອມໂດຍທີ່ບໍ່ຮູ້ຕົວ.

ມື້ນີ້ພວກເຮົາມີ 10 ຂໍ້ແນະນຳກ່ຽວກັບການແຈ້ງຂ່າວປອມ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

  1. ຫົວຂໍ້ເລື່ອງຂ່າວປອມມັກຈະມີຫົວຂໍ້ຂ່າວທີ່ດຶງດູດຄວາມສົນໃຈໂດຍໂຕພິມໃຫຍ່ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍອື່ນໆ…
  2. ສັງເກດ URL ຖ້າ URL ຫຼອກລວງ ຫຼື ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືອາດຈະເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງຂ່າວປອມ ຫລາຍເວັບໄຊຂ່າວປອມມັກຈະປ່ຽນ URL ເລັກໜ້ອຍ ເພື່ອຮຽນແບບແຫຼ່ງຂ່າວທີ່ແທ້ຈິງ.
  3. ສັງເກດຂໍ້ມູນທີ່ມາໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າບົດຂຽນຂ່າວໄດ້ຖືກຂຽນໂດຍແຫຼ່ງທີ່ໜ້າເຊື່ອຖື ແລະ ຖືກຕ້ອງບໍ່? ຖ້າຫາກຂໍ້ມູນມາຈາກອົງກອນທີ່ບໍ່ລື້ງເຄີຍໃຫ້ກວດເບິ່ງສ່ວນທີ່ “ກ່ຽວກັບ” ເພື່ອຮຽນຮູ້ເພີ່ມເຕີມ.
  4. ຊອກຫາຮູບແບບທີ່ຜິດປົກກະຕິ ເພາະຫຼາຍເວັບໄຊມີຈໍານວນຂ່າວປອມຈໍານວນຫຼາຍ ມັກມີຄວາມຜິດພາດ ຫຼື ການຈັດວາງຜິດປົກກະຕິກະລຸນາອ່ານໃຫ້ລະອຽດຖ້າທ່ານເຫັນສັນຍານເຫຼົ່ານີ້.
  5. ການພິຈາລະນາຮູບພາບຂ່າວປອມມັກຈະມີຮູບພາບ ຫຼື ວິດີໂອທີ່ບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ ບາງເທື່ອຮູບພາບຈະເປັນຈິງ ແຕ່ມັນບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະພາບການຂອງເລື່ອງລາວ ທ່ານສາມາດຄົ້ນຫາເພື່ອກວດສອບວ່າຮູບພາບເຫຼົ່ານັ້ນມາຈາກໃສ.
  6. ກວດສອບວັນທີ ເລື່ອງຂ່າວປອມອາດມີເຫດການທີ່ບໍ່ສົມເຫດສົມຜົນ ຫຼືຶ ມີການປ່ຽນແປງວັນທີຂອງເຫດການໄດ້.
  7. ກວດສອບຫຼັກຖານ ກວດເບິ່ງແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຂອງຜູ້ຂຽນເພື່ອຢັ້ງຢືນວ່າມັນຖືກຕ້ອງ ຖ້າຫາກບໍ່ມີຫຼັກຖານ ຫຼື ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງຂ່າວອາດຈະລະບຸວ່າຂ່າວດັ່ງກ່າວເປັນຂ່າວປອມໄດ້.
  8. ເບິ່ງບົດລາຍງານອື່ນໆ ຖ້າບໍ່ມີແຫຼ່ງຂໍ້ມູນມາຈາກໃສທີ່ລາຍງານເລື່ອງດຽວກັນ ອາດຈະສັງເກດໄດ້ວ່າຂ່າວດັ່ງກ່າວແມ່ນຂ່າວປອມ ຖ້າຫາກມີການລາຍງານຂໍ້ມູນຈາກຫຼາຍໆ ແຫຼ່ງຂ່າວອາດຈະເປັນຂ່າວຄວາມຈິງ.
  9. ເລື່ອງເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກບໍ່? ບາງເທື່ອຂ່າວປອມອາດຈະຍາກທີ່ຈະແຍກອອກຈາກເລື່ອງຕະຫຼົກ ຫຼື ການຢອກລໍ້ ຄວນກວດສອບເບິ່ງວ່າແຫຼ່ງລາຍລະອຽດຂອງຂ່າວມາຈາກໃສ.
  10. ບາງເລື່ອງອາດຈະມີຈຸດປະສົງໃຫ້ເປັນຂ່າວປອມ ຄວນພິຈາລະນາຮອບຄອບໃນການວິເຄາະເລື່ອງລາວທີ່ທ່ານ ເຫັນ, ອ່ານ ແລະ ໃຫ້ແຊສະເພາະຂ່າວທີ່ທ່ານເຊື່ອຖືໄດ້ເທົ່ານັ້ນ.