ຄວາມດັນ ຫຼື ຄວາມດັນເລືອດສູງແມ່ນເສັ້ນເລືອດແດງທີ່ສູງກ່ວາປົກກະຕິ ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວທີ່ຖືກຕ້ອງ ຊື່ງຈະນຳໄປສູ່ບັນຫາສຸຂະພາບທີ່ຮ້າຍແຮງອາດເຖິງຂັ້ນເສຍຊີວິດໄດ້.

ສະຖານະການຂອງຄວາມດັນເລືອດສູງໃນທົ່ວໂລກມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະຮ້າຍແຮງກວ່າເກົ່າ ເພາະແມ່ນໜຶ່ງ ໃນສາເຫດຂອງການເສຍຊີວິດປະຊາຊົນ 9,4 ລ້ານຄົນໃນທົ່ວໂລກ ແລະ ຖືກພົບເຫັນວ່າເປັນສາເຫດຂອງພາວະແຊກຊ້ອນພະຍາດອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ພະຍາດຫົວໃຈ, ເສັ້ນເລືອດຕີບໃນສະໝອງ ແລະ ໂລກຫົວໃຈວາຍຈົນເຖິງ 50% ນອກຈາກນີ້ຍັງພົບວ່າຄົນທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 25 ປີ ປະມານ 4 ໃນ 10 ຄົນມີຄວາມດັນເລືອດສູງ ແລະ ໃນຫຼາຍໆ ປະເທດຍັງພົບວ່າປະມານ 1 ໃນ 5 ຄົນແມ່ນກຸ່ມສ່ຽງຕໍ່ການເປັນໂລກຄວາມດັນເລືອດສູງ.

ອາການຂອງຄວາມດັນເລືອດສູງ

ອາການຄວາມດັນເລືອດສູງສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ຄ່ອຍສະແດງອາການຜິດປົກກະຕິ ຍົກເວັ້ນວ່າຄົນເຈັບທີ່ເປັນໂລກຄວາມດັນສູງໃນໄລຍະຮ້າຍແຮງກໍ່ອາດຈະມີອາການສະແດງ ເຊັ່ນ: ເຈັບຫົວຮຸນແຮງ, ຫາຍໃຈຊ້າ, ເລືອດກໍ່າດຳໄຫຼ ຊື່ງອາການເຫຼົ່ານີ້ຍັງບໍ່ແມ່ນອາການສະເພາະເຈາະຈົງ ແລະ ບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ຫຼື ບາງຄົນຮູ້ຜົນກວດວ່າມີອາການແຊກຊ້ອນຈາກຄວາມດັນເລືອດສູງມັກໝັ່ນໄປກວດ ແລະ ວັດແທກຄວາມດັນເລືອດເປັນປະຈຳ ຊື່ງເຮັດໃຫ້ພະຍາດດັ່ງກ່າວຖືກເອີ້ນວ່າ Silent Killer ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນເຈັບເສຍຊີວິດແບບກະທັນຫັນ.

ສາເຫດຂອງຄວາມດັນເລືອດສູງ

ຄວາມດັນເລືອດສູງແມ່ນແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດຄື: ປະເພດທີ່ຍັງບໍ່ຮູ້ສາເຫດທີ່ແນ່ນອນ (hypertension Primary ຫຼື hypertension Essential) ເຊິ່ງບໍ່ສາມາດກຳນົດສາເຫດຂອງອາການໄດ້ ແລະ ປະເພດທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ສາເຫດ (hypertension Secondary) ເຊິ່ງອາດເກີດຂື້ນໄດ້ຈາກຫຼາຍສະພາບ ເຊັ່ນ: ການນອນຫຼັບແບບບໍ່ຕື່ນ (ເສຍຊີວິດໃນຂະນະນອນຫຼັບ), ພະຍາດໝາກໄຂ່ຫລັງ, ບັນຫາໂລກເບົາຫວານ, ເນື້ອງອກໃນຕ່ອມໝາກໄຂ່ຫຼັງ, ເສັ້ນເລືອດຜິດປົກກະຕິ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການໃຊ້ສານເສບຕິດ ຫຼື ເຫຼົ້າ.

ການກວດຫາໂລກຄວາມດັນເລືອດສູງ

ແພດຈະກວດຄວາມດັນເລືອດສູງແມ່ນອີງໃສ່ການວັດແທກຄວາມດັນເລືອດຂອງຄົນເຈັບເປັນຫຼັກ ແລະ ມີການວັດແທກຫຼາຍຢ່າງເພື່ອຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງຜົນກວດ ຄວາມດັນເລືອດທີ່ວັດແທກໄດ້ແບ່ງອອກເປັນ 2 ຄ່າຄື: ທໍາອິດ (ຫຼືດ້ານເທິງ) ເອີ້ນວ່າຄວາມດັນ Systolic ເຊິ່ງເປັນຄວາມດັນເລືອດໃນເສັ້ນ ເລືອດແດງຂະນະທີ່ຫົວໃຈບີບຮັດ ແລະ ທີສອງ (ຫຼືຕໍ່າກວ່າ) ເອີ້ນວ່າຄວາມດັນເລືອດ diastolic (ຄວາມດັນເລືອດໃນເສັ້ນເລືອດ) ໄດ້ກຳນົດໄວ້ວ່າຄວາມດັນເລືອດສູງ ເປັນພາວະທີ່ກວດພົບຄວາມດັນ ເລືອດໃນເສັ້ນເລືອດແດງສູງກວ່າ 130/80 ມີລີແມັດຂອງທາດບາຫຼອດຂື້ນໄປ ແຕ່ຖ້າວັດແທກຄວາມ ດັນເລືອດຈາກ 120-129/ໜ້ອຍກ່ວາ 80 ມີລີແມັດຂອງທາດບາຫຼອດ ແພດຈະກວດພົບວ່າຄົນເຈັບຢູ່ໃນສະພາບກ່ອນຄວາມດັນເລືອດສູງ ເຊິ່ງມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະເປັນຄວາມດັນເລືອດສູງໃນອະນາຄົດ.

ພາວະແຊກຊ້ອນຂອງຄວາມດັນເລືອດສູງ

ຖ້າປ່ອຍໃຫ້ເປັນຄວາມດັນເລືອດສູງໃນໄລຍະເວລາດົນໆ ແລະ ບໍ່ຮັກສາຢ່າງຖືກຕ້ອງອາດຈະເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາສຸຂະພາບຫຼາຍຢ່າງ ຊື່ງພະຍາດດັ່ງກ່າວມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບໂລກຫົວໃຈ, ເສັ້ນເລືອດແດງ ເສັ້ນເລືອດຕັນໃນ Aneurysm, ພະຍາດໝາກໄຂ່ຫຼັງຊໍ້າເຮື້ອ, ການປ່ຽນແປງສະໝອງທາງດ້ານຄວາມຊົງຈຳ, ມີບັນຫາກ່ຽວກັບສາຍຕາ ຫຼື ກ້າມເນື້ອຫົວໃຈຂາດເລືອດ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຈົນເຖິງຂັ້ນເສຍຊີວິດ ເຊິ່ງເກີດມາຈາກຄວາມດັນເລືອດສູງໂດຍກົງ ຫຼື ອາການແຊກຊ້ອນທີ່ຮ້າຍແຮງ.

ການຮັກສາຄວາມດັນເລືອດສູງ

ແພດຈະແນະນຳຄົນເຈັບໃຫ້ປ່ຽນແປງພຶດຕິກຳກ່ຽວກັບອາຫານການກິນ ໂດຍໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນອາຫານທີ່ມີໂຊດຽມສູງ ໃຫ້ເນັ້ນໃສ່ການກິນໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກທີ່ມີເສັ້ນໃຍສູງ, ພືດ, ປາທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍກົດໄຂມັນທີ່ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍ, ຫຼີກລ້ຽງຊີ້ນສັດປະເພດສີແດງ, ຢ່າດື່ມເຫຼົ້າພ້ອມກັບການອອກກໍາລັງກາຍເລື້ອຍໆ ແລະ ການໃຊ້ຢາເປັນປະຈຳເພື່ອຊ່ວຍປັບຄວາມດັນເລືອດໃຫ້ຢູ່ໃນລະດັບປົກກະຕິ ພ້ອມນີ້ການປິ່ນປົວຍັງຕ້ອງໄດ້ພິຈາລະນາປະເພດຂອງພະຍາດ ເພາະວ່າຖ້າມັນແມ່ນປະເພດທີ່ຮູ້ສາເຫດຄົນເຈັບມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະຫາຍດີຫຼາຍກວ່າປະເພດທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກສາເຫດ.

ການປ້ອງກັນຄວາມດັນເລືອດສູງ

ການຄວບຄຸມຄວາມດັນເລືອດໃນໄລຍະຍາວສາມາດເຮັດໄດ້ໂດຍຜ່ານການປ່ຽນແປງວິຖີຊີວິດໃນເລື່ອງຂອງການກິນ, ການອອກກໍາລັງກາຍເປັນປະຈໍາ, ບໍ່ສູບຢາ ແລະ ຮັກສານໍ້າໜັກໃຫ້ຢູ່ໃນເກນມາດຕະ ຖານປົກກະຕິ ລວມທັງການກວດສຸຂະພາບເປັນປະຈຳເພື່ອກວດເບິ່ງວ່າຄວາມດັນເລືອດຢູ່ໃນລະດັບປົກ ກະຕິ.